Crisis in watersport houdt aan:
Op Boot Holland heeft niemand haast
Koude en winderige horeca funest voor kooplust

Gedeputeerde Jannewietske de Vries (met rode jas) in gesprek met een bezoeker voor de zeer technische stand van de SEFF, Stifting Elektrysk Farre Fryslân. Het elektrisch varen in Friesland heeft een deuk opgelopen door mislukte elektrificeringsprojecten. Grote hybride motorjachten blijken een flop; kleine sloepen kunnen wel aardig uit de voeten met door accu’s gevoede elektroaandrijving. Met bijna geen één elektroboot kan acht uren worden gevaren zonder bijladen. Klik op foto voor vergroting

LEEUWARDEN (NL) – De 20e editie van de watersportbeurs Boot Holland die van 12 tot en met 17 februari 2010 in het WTC Expo te Leeuwarden plaatsvond, heeft 43.286 bezoekers getrokken.

Organisator Pieter Fokkema zegt terug te kijken op een zeer geslaagde beurs. “Er heerste een positieve stemming onder de exposanten. Dat er uiteindelijk iets minder mensen dan vorig jaar, 47.633, de kassa hebben gepasseerd wijten wij aan de weersomstandigheden op de zondag. De zondag, normaal gesproken de drukste dag, had te kampen met winterse omstandigheden met een waarschuwing voor gladde wegen. En er waren ook veel andere activiteiten zoals schaatstoertochten.”

Over hoe de beurs was lopen de meningen uiteen, maar niemand liep te juichen. In ieder geval was de inrichting keurig en de bewaking goed. Maar over de verkoopresultaten liep vrijwel geen werf of toeleverancier te pochen. Een enkeling deed dat wel maar die kreeg alras het stempel van “zwetser”.

Inruilen?
Inruilen wilde bijna niemand; ingeruilde boten zakken met de dag in waarde. Banken willen geen voorraden financieren en als een nieuwe boot met hypotheek wordt gekocht, willen ze exact weten hoeveel korting gegegeven is. En die kortingen zijn niet zelden grof.

Dat het goed mis is met de inruilers blijkt onder andere uit de Gebruikte Boten Beurs die HISWA Multimedia en BoHil Media in de Bataviahaven in Lelystad van 16 tot en met 18 april 2010 organiseren. Bezoekers hebben voor het eerst gratis toegang tot een HISWA-manifestatie. Het lijkt een “alles-moet-weg” show te worden. Bedrijven die inruilers van waarde hebben en geen statusverlaging wensen zullen ongetwijfeld thuis blijven. “Een goed pre-owned-jacht koop je niet op de markt. Daar horen ook correcte verklaringen, services en waarborgen bij.”

Liever een bekend merk
Wie wat koopt gaat tegenwoordig voor een merk van naam en faam én service én garantie. En stel je voor dat je over een jaar weer van je boot afwilt. Een Maril brengt meer op dan een onbekende Poolse of Turkse sloep. Daarenboven is een nieuwe Maril tegenwoordig niet meer duurder dan een Pool of Turk, bleek op Boot Holland. “In ieder geval beter,” vond sloepen- en bungalowverhuurder Ulbe Postma van Alde Feanen uit Earnewâld. Hij geeft de voorkeur aan Hollandse kwaliteit.

Friezen zijn goed in het bouwen van custom built stalen motorjachten van een ton tot enkele miljoenen euro’s. Dit jacht, een Tyvano Breva Classic 1020, is leverbaar vanaf 166.000 euro incl. btw. Het interieur van dit maatwerkjacht met zeer luxe keuken en badkamer en een geavanceerd dashboard bestaat uit een betimmering van essen met teaklijsten ter accentuering van kastjes en dergelijke. Info: www.tyvano.com Klik op foto voor vergroting in delen.

Problemen met elektrische boten
Omdat Maril niks heeft op het gebied van elektrisch varen koos Maril-fan Postma voor een Oldmarker elektrosloep om de bezoekers van Nationaal park De Alde Feanen te plezieren. “Hotelgasten en bungalowhuurders vragen steeds vaker naar een elektrosloep. In Nationaal Park De Weerribben in Noord West Overijssel hebben ze veel ervaring met elektrisch varen en daar heb ik dan ook mijn licht opgestoken. Met de elektrosloep, die ik met subsidie van de provincie Fryslân heb gekocht, kun je acht uren varen zonder laden en dat is uniek. De boot is speciaal voor elektrische aandrijving ontwikkeld, in tegenstelling tot al die andere sloepen waarin de dieselmotor gewoon is vervangen door een elektro-unit.”

	Ulbe Postma (links) van Alde Feanen, hier in zijn Oldmarker elektrosloep, is heel enthousiast over het elektrisch varen, maar dan met elektrosloepen met uithoudingsvermogen. “De boot moet niet te lomp zijn, dan gaat het prima. De ontwikkelingen zijn nu zo vergevorderd, dat men niet meer bang hoeft te zijn in the middle of nowhere stil te vallen.” Klik op foto voor vergroting

Op Boot Holland bleken meerdere werven en verhuurders slechte ervaringen te hebben met elektro-aandrijving. Drie bekende werven hebben de elektro-aandrijving in hun motorjachten laten vervangen door andere motorisering om verdere reputatieschade te voorkomen. Eén motorjachtenwerf, Yachtcharter Sneek, gaat wel vrolijk door met elektro-aandrijving, “omdat wij wel goede ervaringen hebben met ons prototype, op de besturing na,” zegt baas Sytze Kooi.

Bokito
Tevreden na Boot Holland waren de verkopers van klein spul, zoals jachtaccessoires, watersportkleding en vis- en toerbootjes. Hendrik de Boer van H.F. Jachttechniek uit Bakhuizen, was zelfs uitermate tevreden. Als Bokito zat hij glunderend in een kooi, in goed gezelschap van een rijkelijk gevulde kassa.

	Sikko Postma (links) van jachtwerf Stella Nova Tyvano Yachts in Heeg in gesprek met de projectmanager van Boot Holland, Pieter Fokkema. Voor Postma en zijn collega-bouwers van stalen motorjachten is de steiger van Boot Holland een perfecte plek om nieuwe boten te presenteren. Het ademt de sfeer van een jachthaven. Klik op foto voor vergroting

Vaarbewijs
Een feit is dat veel bezoekers aan Boot Holland gewoon kijkers zijn, met name op de zondag. De serieuzen komen ’s middags, ervoeren velen. ’s Avonds zijn het vaak mensen die werkzaam zijn in de Friese en Overijsselse watersport die de tentoongestelde boten platlopen. Sta je op Boot in Düsseldorf of Interboot in Friedrichshafen dat is bijna elke bezoeker een potentiële klant, iemand die Friesland en de Friese werven niet of niet goed kent en niet weet dat je hier zonder vaarbewijs mag varen. Wat het laatste betreft: op Boot Holland werd veelvuldig gesproken over de door sommige instanties en Europese politici gewenste vaarbewijsplicht: een ramp voor de economie van Friesland als dat doorgaat vinden de jachtbouwers en -verhuurders. Het heeft er alle schijn van dat de officiële belangenbehartigers als de HISWA, HORECA Nederland en de RECRON geen notie hebben van de gevolgen van een vaarbewijsplicht. Friesland valt om als de vrijheid om te zeilen of te motorbootvaren weggenomen wordt, is de grote angst.

Koude horeca
Dat er op Boot Holland veel minder boten dan vorig jaar betaald geëxposeerd werden viel nauwelijks op; de “gaten” waren gedicht met horecaterrassen. Daar, in de hallen zelf, was het qua temperatuur aangenaam toeven, in tegenstelling tot de restaurants aan de rand of buiten de expositie, zoals café-brasserie de Globe van het hotelbedrijf van WTC Expo. In het Food Plaza, een tochtgat van jewelste van hal vier, de Frankenhal, deed een heater van Boels een vergeefse poging een aangenaam klimaat te creëren. Je kon er een vlieger oplaten. Het kan niet anders zijn dan dat de horecaomzet, ook in de Globe (tijdens de beurs bijna altijd een lege “kantine”) vies tegengevallen is. Geen warmte geen sfeer van de nieuwe Friese gastheer.

Info beurs: www.boot-holland.nl
Info elektrisch varen: www.elektrischvareninfriesland.nl
Info elektrisch varen in De Alde Feanen: www.aldefeanen.com
Info elektrisch varen in Midden Friesland: www.sailingpoint.nl
Tourist information: www.frieslandholland.nl
Meer nieuws: www.friesland-holland-nieuws.nl
Fries Nieuws: www.frysknijs.nl

Tumult in Terherne:
Ontzielde museumboerderij: Kameleon rondvaarten en avontureneiland apart verder
Oud-medewerkers stellen ware Kameleon-beleving veilig

TERHERNE (NL) – Therapeut Nop de Graaf en onderwijzer Stefan de Lange, oud-medewerkers van het voormalige Kameleon Avontuur, hebben genoeg van het gedonder in en om de Kameleon museumboerderij in Terherne. Zij en de stichting Erven Hotze de Roos botsten met het nieuwe beleid en de nieuwe directeur, de heer De Smet.

	De drijvende krachten van Kameleon Terherne zijn Nop de Graaf (tweede van links), de ontwikkelaar van het Kameleoneiland onder het bewind van de eerste directeur, Jan Stedehouder, en Stefan de Lange (geheel links), die al jaren op het Kameleoneiland werkt. Jan Stedehouder is al enige tijd manager van het Jopie Huisman Museum in Workum. Klik op foto voor vergroting

De Smet is de opvolger van Siebe Kuipers, de man die de Elfsteden zandsculpturen naar Terherne haalde. De Graaf en De Lange werken onder de naam Kameleon Terherne en mogen de ware vertolkers van de Kamelon-sfeer worden genoemd. Zij hebben dan ook weinig te maken met de ontzielde boerderij.

De ware sfeer
Nop de Graaf, Gerben Zonderland in de boeken en films: “Na roerige tijden in het Kameleondorp is besloten om het Kameleonavontuur op te delen in twee bedrijven. Namelijk Paal43 en wij Kameleon Terherne. Wij werken nauw samen met de stichtingen 'Vrienden van de Kameleon' en 'Erven Hotze de Roos'. Hiervoor zijn verschillende redenen, maar misschien wel de belangrijkste is het behoud van het Kameleon ideaal. Het Kameleon ideaal is het gevoel dat we allemaal held van de boerensloot kunnen zijn, dat we durven opkomen voor elkaar, dat we anders zijn maar elkaar kunnen helpen, dat we kunnen samenwerken, natuur ontdekken en beleven. Maar dit alles overgoten met een gezonde dosis humor en het opdoen van leerzame ervaringen. In onze programma’s voor groepen vind je al deze eigenschappen terug. Wij gieten er een Kameleonsaus overheen, maar het draait eigenlijk om de waarden en normen die in onze maatschappij als groot goed worden gezien.”

De schrijver
Op 24 november 2009 was het precies 100 jaar geleden dat Hotze de Roos werd geboren in Langezwaag, een dorpje tussen Heerenveen en Gorredijk. Hotze de Roos is de schrijver van de Kameleon boeken. Het eerste deel, ‘De schippers van De Kameleon, werd uitgegeven in 1949. Deel 60, het laatste boek van de hand van Hotze de Roos verscheen in 1991.
Het nieuwste boek is in 2008 uitgekomen: ‘Zet ’m op, Kameleon! is geschreven door Fred Diks, de opvolger van Hotze de Roos. Hotze de Roos is overleden in 1991. In totaal zijn er 65 verschillende boeken verschenen. Van die 65 boeken zijn ruim 15 miljoen exemplaren van verkocht.

	Nop de Graaf, alias Gerben Zonderland, en Cees de Jong, alias veldwachter Zwart, nemen zichzelf in de boot in de stand van Friesland Holland op Boot Holland 2010 waar ze diverse acts opvoerden. Klik op foto voor vergroting

Waardering
Een echte prijs heeft Hotze de Roos nooit gekregen, wel werd hij genomineerd voor de publieksprijs 1991. De kinderen van basisschool It Kampke in Terherne gaven Hotze de Roos in 1980 de Zilveren Pen. Zij waren namelijk dol op de verhalen van de schrijver. De kinderen konden niet begrijpen dat Hotze De Roos nooit een prijs voor zijn verhalen had gewonnen.
Op de vraag of de avonturen van Sietse en Hielke Klinkhamer zich in Terherne hadden afgespeeld, antwoordde de schrijver: “Het zou in Terherne gespeeld kunnen hebben.” Mede hierdoor ontstond het plan de avonturen van de Kameleon tot leven te brengen. In 1994 ging het Kameleondorp open voor publiek.

De twee speelfilms van de Kameleon van Steven de Jong (2003 en 2005) hebben veel bijgedragen aan het succes van Kameleondorp. Het waren de best bezochte speelfilms voor de jeugd in het jaar dat ze verschenen. Veel mensen willen de wereld uit de films en boeken in het echt beleven en dat kan dus bij Kameleon Terherne.

	Carbidschieten met Sonnema Berenburg op Boot Holland 2010. Stefan de Lange (links van de melkbus) roept de hulp in van een bezoeker terwijl Nop de Graaf het publiek waarschuwt voor de aanstaande oerknal. Bezoekers dachten dat de acteurs dronken waren, maar ze hadden geen drup gehad. En de knal kwam van een geknapte ballon. Klik op foto voor vergroting

Stichtingen achter oud-medewerkers
De Stichting Vrienden van de Kameleon behartigt de zaken van de vrijwilligers in het Kameleongebeuren in Terherne. Oorspronkelijk hebben de vrijwilligers de hele Kameleonboerderij verbouwd tot het dorp Lenten. De vrijwilligers waren ook de mensen die in de boerderij de verschillende personages uit de boeken speelden zoals veldwachter Zwart en Gerben Zonderland.
De stichting: “Nu de exploitant van de kameleonboerderij een andere weg is ingeslagen werkt de Stichting Vrienden samen met Kameleon Terherne, omdat daar de Kameleongedachte op een eigentijdse manier tot leven wordt gebracht. Daarmee wordt beantwoord aan de doelstelling van de Stichting Vrienden: “Het publiek de sfeer laten beleven van de boeken van de Kameleon in de ruimste zin van het woord”.

Ook de Stichting Hotze de Roos, de officiële erfgenaam ven de schrijver van de Kameleonboeken, is betrokken in deze samenwerking. De Kameleonboten, die door Kameleon Terherne VOF worden gebruikt, zijn eigendom van de Stichting Hotze de Roos, evenals het borstbeeld van de schrijver en allerlei persoonlijke eigendommen.

Info: www.kameleonterherne.nl
Tourist information: www.frieslandholland.nl
Meer nieuws: www.friesland-holland-nieuws.nl
Fries Nieuws: www.frysknijs.nl