15 september 2008

	Bestuursvoorzitter Jo Huizinga van het Hannemahuis overhandigt burgemeester Paul Scheffer van Harlingen het eerste exemplaar van het boekje ‘Alle verhalen van de stad’ dat verscheen ter gelegenheid van de heropening van het Harlinger museum. Klik op foto voor vergroting
	Maar liefst 400 mensen waren op de officiële opening van het Hannemahuis in partycentrum Trebol afgekomen. Oldtimers brachten de gasten naar het Hannemahuis aan de Voorstraat. Klik op foto voor vergroting
	Hugo ter Avest heeft er veel werk van gemaakt om het Harlinger museum provinciale allure te geven. Klik op foto voor vergroting

Na vondst jeneverstokerij:
Hannemahuis verbouwd tot
luchtig stadsmuseum
Hugo ter Avest loodst bezoeker door sensationele
historie van zee- en marinehaven

HARLINGEN (NL) - 12 september 2008 zijn de deuren opengegaan van het vernieuwde Hannemahuis. Dit centrum voor Harlinger cultuur en historie was wegens een ingrijpende verbouwing een jaar gesloten voor het publiek. Conservator Hugo ter Avest kreeg 12 september tijdens een officiële bijeenkomst in Trebol in Harlingen veel lof toegezwaaid voor zijn tomeloze inzet om het Harlinger museum op de provinciale kaart te zetten. Een museum dat zich onderscheidt en bijdraagt aan de versterking van Harlingen als belangrijke toeristische trekpleister in Fryslân, vond burgemeester Paul Scheffer.

Aanleiding voor de verbouwing was de ontdekking in 2000 van de fundamenten van een achttiende-eeuwse jeneverstokerij onder de vloer van het museum. Om deze te behouden en te kunnen laten zien was een verbouwing nodig. Tevens moest het Gemeentearchief een nieuw onderkomen krijgen. Dit alles leidde vervolgens tot een samenwerkingverband van verschillende Harlinger overheidsorganisaties, verenigingen en stichtingen. Doelstelling was aan een zo breed mogelijk publiek op één plaats alle informatie over cultuur en geschiedenis van Harlingen en zijn bewoners beschikbaar te stellen en toegankelijk te maken. De totale kosten bedroegen 1,6 miljoen euro en zijn gefinancierd door de gemeente Harlingen, het Europese subsidieprogramma Leader+, de Provincie Fryslân, alsmede door een groot aantal fondsen en bedrijven.

Multifunctionele vleugel
Aan de achterzijde van het Hannemahuis is een nieuwe multifunctionele vleugel gebouwd, ontworpen door architect Marten Atsma uit Oenkerk. Hierin bevinden zich een zaal voor wisselende tentoonstellingen rond historische thema's en hedendaagse beeldende kunst, een auditorium, de leeszaal van het Gemeentearchief, nieuwe geklimatiseerde depots, een film- en fotostudio, vergader- en dienstruimtes.

Reis in de verleden tijd
Bij de verbouwing en herinrichting van het oude Hannemahuis hebben de voormalige stijlkamers en tentoonstellingszalen een metamorfose ondergaan. In twee ruimtes kan de bezoeker een tijdreis naar het verleden maken. In het voorste gedeelte van het museum is de kunsthandel van Henricus Antonius Baur en zijn zoon Nicolaas Baur, kunstschilders die omstreeks 1815 in de Voorstraat woonden en werkten, tot leven gewekt. Nerveus vanwege de nadere publieke verkoping van zeventiende en hedendaagse meesters geven vader en zoon Baur toelichting bij de door hen tentoongestelde schilderijen.

Halverwege oud- en nieuwbouw beleeft men hoe het erin 1760 in de jeneverstokerij van de familie Hannema aan toe ging. Zittend tussen drinkebroers in de herberg ziet en hoort men Jan Hannema (1746-1825) over de bloei en ondergang van de distilleerderij en de vernietiging van het geheim van Talma.

In de zilverzaal wordt zeventiende- en achttiende-eeuws zilversmeedwerk van Harlinger ambachtslieden getoond. In de Vestdijkkamer met alle eerste drukken, foto's en andere personalia hoort men schrijver Simon Vestdijk het gedicht 'Stad aan de Wadden' voorlezen. In de tegelzaal is een overzicht van Harlinger aardewerk en tegels die als exportproduct beroemd waren. Op de scheepvaartafdeling is onder andere te zien hoe de laatste Harlinger walvisvaarder vastliep in het poolijs. In een andere zaal kan men door middel van touch screens digitaal door de straten van het monumentale Harlingen wandelen. Een drietalige audiotour leidt langs museale topstukken en voorwerpen met een spannend verhaal.

Info: www.hannemahuis.nl

11 september 2008

Bekende Lemsters in touw voor beeldbepalend erfgoed

	De Langestreek in Lemmer zoals watertoeristen die zien: niet monumentaal, wel mede beeldbepalend voor Lemmer, versterkt door de aanwezigheid van een Lemsteraak in vissermansuitvoering. Klik op foto voor vergroting

LEMMER (NL) - In de dorpen in de gemeente Lemsterland is een aantal gebouwen bewaard gebleven die herinneren aan de historie van de plaats. Enkele panden hebben de status van rijksmonument en genieten een aparte bescherming. In de dorpen zijn echter veel meer historische panden die het dorpsbeeld karakter geven, vinden oud-burgemeester Jo Bosma, historicus Johannes Postma en de in Sneek dienende politiechef Piet Zantman.

Op verzoek van het gemeentebestuur is in 2001 een inventarisatie gemaakt van deze beeldbepalende panden. Recent is deze lijst nog eens opnieuw tegen het licht gehouden en aangevuld met waardevolle gebouwen die veelal van jongere datum zijn maar onmiskenbaar ook mede een sfeervol dorpsbeeld bepalen.

Dorpsbehoud beoogt niet alleen de op zichzelf staande panden te behouden maar ook oog te hebben voor de samenhang binnen een dorp. De sfeer bijvoorbeeld in de dorpskern van Lemmer wordt sterk bepaald door de aanwezigheid van de oude gebouwen. De cultuurhistorische waarde van het dorp is groot vindt het driemanschap, zowel voor de inwoners als de toeristen.

	Het koopmanshuis (boven) en een karakteristieke boerderij in Oosterzee-Buren, ooit de belangrijkste plaats van Lemsterland. Klik op foto voor vergroting
	Klik op foto voor vergroting

Stichting Dorpsbehoud
In 2006 is de Stichting Dorpsbehoud Lemsterland opgericht. Doelstelling is het behouden en herstellen van historische dorpsgezichten in de gemeente. Dit doel kan alleen bereikt worden in samenwerking met de gemeente. De gemeente zorgt voor een wettelijk kader in de vorm van een gemeentelijke monumentenverordening en voorschriften in bestemmingsplannen en bepaalt met het verlenen van vergunningen wat wordt toegestaan. Ook het verstrekken van subsidies is een overheidstaak.

De stichting Dorpsbehoud richt zich op het herstel zelf. Door eigenaren terzijde te staan bij de planontwikkeling van gebouwen, beoogt de stichting haar doel, het behouden van historische dorpsgezichten, te bereiken. Ook het zelf verwerven van eigendom om een restauratie te bewerkstelligen behoort daartoe. Ervaring uit andere steden en dorpen leert dat de waardestijging van een in oude glorie hersteld pand de kosten vaak meer dan terugbetaald.

De Lemster Bokking
Door de Stichting Dorpsbehoud Lemsterland wordt eens per twee jaar een onderscheiding uitgereikt aan een persoon of instelling die zich bijzonder heeft ingespannen voor het behoud van een karakteristiek en historisch dorpsgezicht in de gemeente Lemsterland.

In publicaties wordt aangekondigd wanneer er een voordracht aan het bestuur van de stichting kan worden gedaan. De onderscheiding bestaat uit een Lemster Bokking van brons ontworpen door de Lemster kunstenares Simone van der Berg.

Voorbeeld: Stichting Joodse Begraafplaats Tacozijl
Begin 1986 was de Joodse Begraafplaats te Tacozijl, twee kilometer ten westen van Lemmer, een verwaarloosd stukje grond aan het IJsselmeer. Op initiatief van enkele Lemsters is toen een stichting opgericht die erin is geslaagd met behulp van donateurs en subsidiënten de begraafplaats in ere te herstellen. Nu is het een monument dat voor voorbijgangers en betrokkenen een plaats is van rust en bezinning. Sinds 1 januari 2008 is het beheer van het monument overgegaan naar de Stichting Dorpsbehoud Lemsterland.

Info: www.dorpsbehoudlemsterland.nl

5 september 2008

13 september 2008:
Met nostalgische bus langs monumenten Skarsterlân
Westermeertoren open!

	De nostalgische Toerbus. Klik op foto voor vergroting
	DE-winkel te Joure. Klik op foto voor vergroting
	Jouster Toer . Klik op foto voor vergroting
	De nostalgische winkel van Douwe Egberts in de Midstraat. Klik op foto voor vergroting

JOURE (NL) - Zaterdag 13 en zondag 14 september 2008 doet Skarsterlân mee aan de Open Monumenten Dag met het thema Sporen in het verleden. Museum Joure is deze dagen van 11.00 tot 17.00 uur gratis toegankelijk. Het museum is ook het startpunt van vier routes langs eeuwenoude Jouster monumenten.

Voor deze speciale dagen is een extra route gemaakt langs open monumenten in de gemeente, die wandelend, per fiets, met de auto of met een nostalgische bus van het Openbaar Vervoermuseum uit Ouwsterhaule. Om 12.00 uur en om 13.00 uur vervoeren beide dagen twee museale bussen voor € 1,00 liefhebbers langs monumenten.

Er wordt terplekke verteld over de geschiedenis. Zo is in het kerkje van Terkaple het torenuurwerk uit de zeventiende eeuw weer terug, net gerestaureerd in Museum Joure. De Jouster Toer met de Hobbe van Baerdt Tsjerke is op zaterdag open, evenals Penninga’s Molen, verpleeghuis Flecke en Scheepswerf De Helling.

Uniek is dat de Westermeertoren open is. Hier vertelt Freark Ringnalda over de historie van deze oude Middeleeuwse toren.

Startpunt Museum Joure
Het startpunt Museum Joure is een complex met negen gebouwen, een opvaart en een prachtige tuin. In de werkplaatsen zijn vakmensen aan het werk, er worden pannenkoeken gebakken en de geur van koffie en gebak komt de bezoeker tegemoet.
Alle onderstaande monumenten zijn te bezichtigen van 11.00 uur tot 17.00 uur.

Info: www.museumjoure.nl
www.de.nl

Museum Joure,
Geelgietersstraat 1-11 open za en zo
Jouster toer en PKN Hobbe van Baerdt Tsjerke,
Midstraat 67 open za
Verpleeghuis Flecke,
Midstraat 10 Joure open za
Heremastate(nu gemeentehuis),
Heremastate 1 niet open
Scheepswerf De Helling (Jachtwerf De Jong),
Slachtedyk 7b open za
Penninga’s Molen,
Molenweg 55, ingang via Tolhûswei open za
De Westermeertoren,
Geert Knolweg 4 open za en zo
Akmarijp klokkenstoel ,
Fjildwei 7 open za en zo
Terkaple PKN kerk,
Tsjerkepôle (naast nr. 1) open za en zo
Goïngarijp PKN kerk en klokkenstoel,
It Hof 5open za en zo
Broek PKN kerk en klokkenstoel,
It Noard 21 open za en zo
Haskerhorne PKN kerk,
Haulsterweg 1/hoek Jousterweg open za en zo
Ouwsterhaule PKN kerk,
J. Veldstraweg 31 open za en zo
Sint Nicolaasga PKN kerk,
Omloop 4 open za en zo

27 augustus 2008

13 september 2008:
Monumentendag in Gaasterlân-Sleat

OUDEMIRDUM – Tijdens de Open Monumentendag, zaterdag 13 september 2008, is in de gemeente Gaasterlân-Sleat een groot aantal monumenten tussen 10.00 en 17.00 uur geopend voor het publiek.

	Korenmolen de Kaai, Sloten. Klik op foto voor vergroting

Activiteiten
Bij verschillende monumenten wordt een activiteit georganiseerd. Zo verkoopt de bazarcommissie van de protestantse kerk in Oudemirdum streekproducten. In de kerk van Wijckel worden rondleidingen verzorgd. In de St. Ludgerusparochie in Balk is voor het publiek een fluitgroep te beluisteren. In het Breahûs in Balk is een expositie van avondmaalzilver en bijbels die in verschillende perioden gedrukt zijn. Daarnaast spelen in het kader van de Nationale Orgeldag meerdere organisten het Lohman Orgel. In de kerk van Elahuizen vindt een tentoonstelling over trouwjurken en trouwpakken plaats. Belangstellenden kunnen bij de deelnemende monumenten een gratis routekaart krijgen.

Overzicht geopende monumenten:

Balk:
R.K. kerk, St. Ludgerusparochie
Protestantse kerk: It Breahûs
Sloten:
Hervormde kerk
Museum Stedhûs Sleat
Korenmolen de Kaai
Wijckel:
Protestantse kerk met praalgraf Menno van Coehoorn
Sondel:
Hervormde kerk
Nijemirdum:
Toren
Molen ’t Zwaantje (geopend van 10.00 uur tot 14.00 uur)
Oudemirdum:
Informatiecentrum Mar en klif
Luchtwachttoren
Protestantse kerk
Harich:
Hervormde kerk en kerkhof
Elahuizen:
NH Kerk
Oudega:
Hervormde kerk
Bakhuizen:
R.K. kerk (geopend van 13.30 uur tot 17.00 uur)

7 augustus 2008

Sint Piter: baken voor beroeps- en pleziervaart

De bekende Grouster zadeldaktoren, meer dan 800 jaar oud, trotseert moeiteloos de belegering door luidruchtige watersporters. Klik op foto voor vergroting

GROU (NL) – Sneekweektaferelen aan de waterkant van Grou, maar in de kern was het gisteren, 6 augustus 2008, overdag gezellig druk. Bijna doodstil was het rondom de middeleeuwse Sint Piter, een bijzonder pittoreske omgeving. De in de twaalfde eeuw in romaanse stijl gebouwde kerk staat op één van de vele voormalige eilandjes waaruit het terpdorp ooit bestond.

Aan de noordzijde van de Sint Piter is goed te zien dat het om een middeleeuws bouwwerk gaat. Tufsteen, kloostermoppen en hier en daar 19de en 20ste eeuwse baksteen weerspiegelen de strijd om dit unieke monument te behouden voor het nageslacht. Klik op foto voor vergroting	Het hart van Grou, rondom de Sint Piter-kerk, is verrassend knus. Klik op foto voor vergroting

3 oktober 2007

Staten en landhuizen in Zuid-Fryslân

	Tweede van links historica Rita Mulder-Radetzky. Klik op foto voor vergroting
	Bearn Bilker, voorzitter van de Stichting Staten en Stinzen, bedankt Gedeputeerde Jannewietske de Vries voor haar komst naar Epema State. De PvdA politica trok een paar uur uit om de problematiek rond het bezitten en onderhouden van adellijke huizen aan te horen. Klik op foto voor vergroting

YSBRECHTUM (NL) – Jannewietske de Vries, PvdA-gedeputeerde voor o.a. recreatie en toerisme in de provincie Fryslân, heeft 2 oktober in Epemastate in Ysbrechtum het boekje ‘Staten en landhuizen in Zuid-Fryslân’ officieel in ontvangst genomen. De brochure is geproduceerd door drs. Rita Mulder-Radetzky. Deze Hongaarse historica heeft zich in Friesland ontpopt als een zeer verdienstelijke schrijver over en beschermer van monumentale adellijke verblijven in Friesland. Zij is algemeen bestuurslid van de Stichting Staten en Stinzen, de organisatie waarmee Friesland Holland samenwerkt om kastelentochten te ontwikkelen. Friesland Holland introduceert op de Home & Holiday Show van 13 tot en met 20 oktober in Home Center Wolvega de eerste “Frisian Castle Tour” per fiets. Op de grote woon- en vakantiebeurs (55.000 m2) staat een informatiestand over de historische verblijven van de Friese elite.

Info: www.statenenstinzen.nl

26 april 2007

Nieuw boek van Eisma Leeuwarden:
Molenaarsverleden
2007 Jaar van de molen

De enige Friese beroepsmolenaar: de IJlster houtzager Simon Jellema. Klik op foto voor vergroting

LEEUWARDEN (NL) - Het boek Molenaarsverleden van de hand van Johan Bakker, is een nieuwe uitgave van Eisma Businessmedia b.v. in Leeuwarden. Het boek is uitgegeven ter gelegenheid van het ‘Jaar van de Molen’, waartoe het jaar 2007 is uitgeroepen. Molenaarsverleden geeft, in de vorm van veertig essays, een impressie van molen en molenaar en hun rol in de samenleving.

Molens, met name korenmolens, hebben aan de basis gestaan van diverse hedendaagse industrieën en zijn daardoor belangrijke bouwstenen voor de economische geschiedenis. Vroeger speelden korenmolenaars en hun molens een centrale rol in de voedselvoorziening in Nederland. Molenaars maalden niet alleen graan voor bakkers, maar ook voor boeren. In de molens werd de basis gelegd voor voedsel voor mens en dier. Vanuit de traditionele molen zijn diverse bedrijfstakken ontstaan die ook vandaag de dag nog aan de basis staan van onze voedselvoorziening.

De meest gefilmde en gefotografeerde molen van Friesland is de houtzaagmolen De Rat in IJlst, waar de Simon Jellema het verleden aan de praat houdt. Klik op foto voor vergroting

Het boek Molenaars-verleden bevat veertig essays van Johan Bakker. Dit is een selectie uit de ruim honderd essays die Bakker tot nu toe heeft geschreven voor De Molenaar, sinds 1898 hét vakblad voor de graanverwerkende- en diervoederindustrie. In zijn verhalen schetst Bakker wetenswaardigheden over de Nederlandse molen vanuit verschillende invalshoeken, zoals werking en techniek, het eigenlijke bedrijf, de cultuur rond de molens en de relatie tussen molen en samenleving.

Uit de essays blijkt dat het romantische, nostalgische beeld van de molenaar, dat we tegenwoordig hebben, niet berust op historische waarheid. De praktijk was heel wat weerbarstiger, met het zware sjouwwerk, de ‘onmogelijke’ werktijden, soms bij nacht en ontij, de spartaanse werkomgeving en de gevaren die de molen en het werk met zich meebrachten. Daarnaast was de molen echter ook een belangrijk sociaal ontmoetingspunt. Het was er immers een komen en gaan van klanten, boeren, bakkers en particulieren.
De auteur geeft in Molenaarsverleden op beeldende en toegankelijke wijze een impressie van de geschiedenis van de molen en het vak. Met elkaar geven de bijdragen in woord en beeld een gevarieerd zicht op het rijke molenverleden in Nederland. Daarmee is Molenaarsverleden een mooi bezit voor een ieder die hart heeft voor molens en hun betekenis in heden en verleden.

Molenaarsverleden, een kleurrijke uitgave van A5 formaat (omvang 96 pagina’s), is voor € 13,50 (exclusief verzendkosten) verkrijgbaar bij Eisma Businessmedia te Leeuwarden, j.deboer@eisma.nl. Vanaf 10 exemplaren staffelkorting op aanvraag.

Info: www.zwfriesland.nl/derat